Je agenda zit vol, je telefoon trilt de hele dag en ’s avonds zit je hoofd nog op je werk. Voor veel mensen is dat normaal geworden. Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden had in 2025 ruim een op de vijf werknemers burn-outklachten. Best gek eigenlijk, want we leven in de meest welvarende tijd ooit. De digitale revolutie en het internet hebben ons leven flink veranderd, en een gemiddeld mens heeft meer kansen dan vroeger. Leon Schaepkens noemt dit de F1-maatschappij: een samenleving die constant op topsnelheid draait.
In het kort
- In 2025 had 20,7 procent van de Nederlandse werknemers burn-outklachten, volgens de NEA van CBS en TNO.
- Veel stress komt van mentaal werk dat je na werktijd in je hoofd mee naar huis neemt.
- Constante bereikbaarheid via apps zorgt dat je geest de hele dag aan blijft staan.
- Slow living betekent bewust vertragen: minder prikkels en meer ruimte voor rust en reflectie.
- Begin klein, met vaste momenten zonder telefoon en een duidelijke overgang tussen werk en thuis.
Uiteraard is al die keuzevrijheid een fijn uitgangspunt, maar daardoor hebben veel mensen ook keuzestress. Bovendien hebben ze altijd het gevoel dat ze met andere mensen moeten concurreren. Het is zonde om gebukt te gaan onder de stress, terwijl je veel uit het leven kunt halen. Het boek ‘De F1 Maatschappij’ van Leon Schaepkens gaat over onze jachtige samenleving en ook over hoe je daar gelukkig in kunt worden. In deze tekst gaan we wat dieper op enkele onderwerpen in.
We staan stijf van de stresshormonen
In de inleiding zijn we al wat dieper ingegaan op onze jachtige maatschappij, maar wat is dan de precieze reden waarom mensen tegenwoordig stijf staan van de stresshormonen? Welnu, in de meeste gevallen heeft dit met het werk te maken. Dit komt omdat we tegenwoordig heel ander werk hebben dan vroeger. Dit heeft weer met de digitale revolutie te maken. Vroeger werkten we vooral fysiek, maar tegenwoordig is veel werk ook mentaal. Dit komt omdat veel fysiek werk is geautomatiseerd. Dat wordt nu door machines en robots gedaan. Mensen hebben weliswaar een contract voor maximaal 40 uur per week, maar ook na het werk blijven ze aan het werk denken. Mensen nemen het werk dus vaker mee naar huis. Daardoor kunnen ze thuis ook niet heerlijk ontspannen en dit zorgt er weer voor dat er meer stresshormonen worden aangemaakt.
Een ander punt is dat we de hele dag met elkaar in contact staan. Nog niet zo lang geleden had je af en toe contact met vrienden of familie. Je pleegde bijvoorbeeld een belletje of je ging even langs om wat te bespreken. Tegenwoordig ben je constant met elkaar in gesprek via verschillende apps. Daardoor heb je ook het gevoel dat je constant bereikbaar moet zijn. Ook dat heeft een negatieve impact op onze geest. Er zijn bijvoorbeeld mensen die bij wijze van experiment een periode geen smartphone gebruikten. Ze ervaarden dan veel meer rust en andere voordelen. Toch vallen mensen vaak weer terug in hetzelfde patroon.
Een leven dat niet bij ons past
De vraag is of deze digitale samenleving goed bij ons past. Volgens veel experts is dat niet het geval. Ze stellen dat dit leven psychologisch en fysiologisch niet bij ons past. Juist daarom zie je ook dat veel mensen kampen met psychische problemen en chronische onvrede. Maar waarom kiezen dan toch veel mensen voor een dergelijk leven? Daar is uiteraard geen exacte verklaring voor te geven, maar er zijn wel verschillende theorieën. In de eerste plaats heeft dit te maken met conformisme. De mens is geneigd om zich aan te passen. Ze vinden gelukkig lijken voor de buitenwereld belangrijker dan daadwerkelijk gelukkig zijn. Daarom maken veel mensen ook onverantwoorde keuzes. Veel mensen weten dan ook niet wie ze zelf zijn en wat ze precies willen. Ook dit wordt door onze maatschappij opgelegd. Uiteraard niet letterlijk, want in onze vrije samenleving kun je veel kanten op. Maar het gaat dan meer om een gevoel dat mensen ervaren.
De gevolgen van deze levensstijl
Deze levensstijl doet meer dan alleen je stresshormonen opjagen. Het heeft namelijk nog andere negatieve gevolgen. In de eerste plaats kampen veel mensen in deze samenleving ook met angststoornissen. Dit is een zeer vervelend gevoel en kan een grote impact hebben op je functioneren. Ook voelen mensen een gevoel van leegte. Ze hebben het gevoel dat ze doelloos ronddwalen op deze wereld. Ze vinden weinig zingeving, omdat ze puur doen wat de samenleving van ze vraagt. Daarnaast kun je ook mentaal en fysiek uitgeput raken. Misschien heb je dat zelf ooit ervaren. Dat je werkt op kantoor en in principe weinig fysieke bewegingen maakt, maar aan het eind van de dag toch gigantisch moe bent. Gezond is het dus niet. Sommige mensen stellen zelfs dat dit een tikkende tijdbom voor onze samenleving is.
Ga voor een gezond en leuker leven
Gelukkig kun jij uit deze Formule 1-samenleving stappen door je eigen pad te volgen. Door het zo nu en dan even lekker rustig aan te doen. In het boek van Schaepkens staan praktische tips voor ‘slow living’. Dit is een specifieke levensstijl die tegenwoordig zeer populair is en veel mensen ervaren dit als zeer positief. Het hele idee van ‘slow living’ is dat je het wat rustiger aan gaat doen. In deze jachtige maatschappij worden de meeste mensen geleefd en daardoor is er nog amper ruimte voor contemplatie.
In het zelfhulpboek leer je eerst waarom mensen tegenwoordig zo ongelukkig en gestrest zijn. Vervolgens wordt de focus op jou gelegd. Je krijgt praktische tips om bewuster te leven. Je leert om actief te leven in plaats van passief.
Zo begin je zelf met vertragen
Je hoeft niet meteen je hele leven om te gooien. Kleine aanpassingen houd je vaak beter vol dan een grote omslag die na twee weken weer verwatert. Leg je telefoon op een paar vaste momenten per dag echt weg, bijvoorbeeld tijdens het eten en in het laatste uur voor je gaat slapen. Zet de meldingen van groepsapps uit. Je mist minder dan je denkt, en je merkt snel hoe vaak je normaal gesproken uit je concentratie wordt gehaald.
Maak ook een duidelijke overgang tussen werk en thuis, zeker als je vaak thuiswerkt. Een korte wandeling na je laatste mail werkt voor veel mensen als een soort sluis. En plan bewust lege tijd in je agenda. Dat klinkt tegenstrijdig, maar als elke avond vol staat, komt rust er nooit vanzelf. Eén avond per week zonder afspraken is al een goed begin.
Op Thuisarts lees je meer over hoe je beter om kunt gaan met stress en hoe je makkelijker ontspant. Houden de klachten lang aan, slaap je slecht of merk je dat je steeds minder aankunt, bespreek het dan met je huisarts.
Veelgestelde vragen
Wat is slow living?
Slow living is een levensstijl waarbij je bewust rustiger aan doet. Je kiest voor minder prikkels en maakt meer ruimte voor rust en contemplatie, in plaats van mee te razen met het tempo van de samenleving.
Hoeveel werknemers hebben burn-outklachten?
Volgens de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden van CBS en TNO had in 2025 20,7 procent van de werknemers in Nederland burn-outklachten.
Waarom ben je zo moe na een dag kantoorwerk zonder veel te bewegen?
Veel werk is tegenwoordig mentaal in plaats van fysiek. Je hoofd staat de hele dag aan en veel mensen blijven ook na werktijd aan hun werk denken, waardoor je mentaal en fysiek uitgeput kunt raken.
Helpt een periode zonder smartphone tegen stress?
Mensen die bij wijze van experiment een tijd geen smartphone gebruikten, ervaarden veel meer rust. Wel vallen veel mensen daarna terug in hun oude patroon, dus vaste momenten zonder telefoon zijn vaak makkelijker vol te houden.
